کود بور و روی؛ چه زمانی ترکیب این دو عنصر کاربرد دارد؟

بور و روی از ریزمغذی‌هایی هستند که مقدار مصرفشان کم است، اما کمبودشان می‌تواند اثر بزرگی روی گلدهی، گرده‌افشانی، تشکیل میوه و رشد جوانه‌ها بگذارد. به همین دلیل در بسیاری از باغ‌ها و بعضی محصولات زراعی، کودهای ترکیبی بور و روی قبل از گلدهی، بعد از برداشت یا در دوره‌های حساس رشد پیشنهاد می‌شوند.

با این حال، مصرف این ترکیب باید دقیق باشد. بور فاصله کمی بین کمبود و سمیت دارد و مصرف بی‌حساب آن می‌تواند به گیاه آسیب بزند. روی هم در خاک‌های آهکی و pH بالا ممکن است کم‌جذب شود و فقط مصرف کود، بدون توجه به خاک و زمان مصرف، نتیجه کافی ندهد.

بور و روی چه نقشی دارند؟

بور در رشد نقاط مریستمی، انتقال قند، زنده‌مانی گرده و رشد لوله گرده نقش دارد. وقتی بور کم باشد، گل‌ها ممکن است ضعیف‌تر عمل کنند، تشکیل میوه کاهش پیدا کند یا بدشکلی و ریزش دیده شود. منابع ترویجی دانشگاهی تاکید می‌کنند که بور عنصر کم‌مصرف اما حساسی است و مصرف بیش از توصیه می‌تواند سمی باشد.

روی در فعالیت آنزیم‌ها، رشد جوانه، تنظیم رشد، تشکیل برگ سالم و بخشی از فرآیندهای مربوط به هورمون‌های گیاهی نقش دارد. در خاک‌های آهکی، کمبود روی رایج‌تر است و ممکن است با کوچک ماندن برگ، کوتاه شدن میان‌گره‌ها و ضعف رشد جوانه دیده شود.

چه زمانی ترکیب بور و روی کاربرد دارد؟

رایج‌ترین زمان مصرف در باغ‌ها، قبل از گلدهی یا در برنامه پس از برداشت است؛ چون گیاه باید برای تشکیل جوانه‌های بارده، گرده‌افشانی و شروع فصل بعد ذخیره کافی داشته باشد. در برخی محصولات، محلول‌پاشی نزدیک دوره گلدهی فقط در صورتی انجام می‌شود که برچسب محصول و توصیه کارشناس اجازه دهد، چون حساسیت گل و خطر آسیب باید جدی گرفته شود.

در تاکستان‌ها، منابع دانشگاهی به نقش کمبود بور یا روی در ضعف تشکیل خوشه و گرده‌افشانی اشاره می‌کنند. اما این به معنی نسخه یکسان برای همه باغ‌ها نیست. سرما، گرما، بارندگی، آبیاری نامناسب، نیتروژن زیاد یا کم، و کمبودهای دیگر هم می‌توانند باعث تشکیل میوه ضعیف شوند.

چه زمانی نباید سراغ بور و روی برویم؟

اگر مشکل گلدهی یا ریزش میوه به تنش سرما، گرما، کم‌آبی، شوری، بیماری یا نیتروژن نامتعادل مربوط باشد، مصرف بور و روی به‌تنهایی مشکل را حل نمی‌کند. همچنین اگر قبلا چند بار کود بور مصرف شده یا خاک و برگ مقدار کافی نشان می‌دهند، تکرار مصرف می‌تواند خطرناک باشد.

به‌خصوص در مورد بور، از مصرف چند محصول حاوی بور به صورت همزمان یا پشت سر هم بدون محاسبه مقدار کل خودداری کنید. بعضی کودهای کلسیم، جلبک، فروت‌ست یا ریزمغذی کامل هم بور دارند.

راهنمای انتخاب کود بور و روی

هنگام خرید، به درصد بور، درصد روی، شکل عنصرها، روش مصرف، دوز برچسب، امکان محلول‌پاشی، سازگاری با سایر کودها و مرحله رشد توجه کنید. اگر هدف شما گلدهی و تشکیل میوه است، زمان مصرف از خود نام کود مهم‌تر است.

در سبزبان می‌توانید گروه کود بور و روی، کود بور و کود روی را بررسی کنید. برای شناخت دقیق‌تر نقش بور، مقاله نقش بور در گلدهی و تشکیل میوه هم مکمل این راهنماست.

جمع‌بندی

کود بور و روی وقتی بیشترین ارزش را دارد که کمبود یا نیاز واقعی وجود داشته باشد و مصرف آن در زمان درست انجام شود. این ترکیب می‌تواند به گلدهی، گرده‌افشانی و تشکیل میوه کمک کند، اما مصرف بی‌رویه بور خطر سمیت دارد و تشخیص اشتباه علت ریزش گل یا میوه می‌تواند هزینه را بالا ببرد.

منابع